Nowi patroni ulic

echopowiatu_Maria_Kosińska

Informowaliśmy już o zmianach nazw pięciu ulic w Sochaczewie. Spowodowane są one ustawą o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego. Dotyczy to nie tylko ulic, ale też innych obiektów czy urządzeń użyteczności publicznej. Oprócz Sochaczewa, zmiana dotyczy także jednej z ulic w Iłowie.

Decyzją wojewody mazowieckiego z 13 grudnia wkrótce w Sochaczewie nazwę zmieni pięć ulic, – ul. 18 Stycznia (1945) na ul. kmdr. Kazimierza Bielawskiego; ul. 17 Stycznia (1945) na Władysława Raczkiewicza; ul. Szymona Pietrzaka na gen. Jana Tomickiego; ul. Aleksandra Zawadzkiego na kpt. Wilhelma Kosińskiego oraz Mariana Buczka na mjr Władysława Starzyka.

Choć większość samorządów wprowadziła zmiany zgodnie z ustawowym terminem, to jednak nie wszystkie gminy na Mazowszu wywiązały się w terminie z ustawowego obowiązku. Stąd wojewoda mazowiecki w wielu przypadkach sam zadecydował o nowych nazwach. W przypadku Sochaczewa poproszono Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Burą o opinie i ewentualne sugestie.

Kilka tygodni przed wydaniem decyzji przez wojewodę placówka została poproszona o wskazanie i ułożenie biogramów historycznych postaci godnych patronowania sochaczewskim ulicom. W konsultacjach wzięli też udział członkowie Stowarzyszenia Muzealna Grupa Historyczna im.II/18 pp.

Ponieważ już w zeszłym roku jako Stowarzyszenia Muzealna Grupa Historyczna im. II batalionu 18 pułku piechoty rozpoczęliśmy kampanię edukacyjną dotyczącą majora Korwina i kapitana Mścisława (dowódców AK Skowronek), wybór stał się oczywisty – mówi Jakub Wojewoda, kustosz Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzura, członek Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w IPN i dodaje: – Nasza kampania edukacyjna za cel postawiła sobie przypomnieć społeczeństwu o komendantach AK Skowronek. Do tej pory nie było zbyt wiele wiadomo o ich życiorysach, dopiero podjęte badania naukowo-biograficzne poprzez dane pozyskane w IPN i Centralnym Archiwum Wojskowym przyniosły efekty. Okazało się, że w ich sprawie sochaczewskie UB toczyły rozległe śledztwo. Byli poszukiwani i niesłusznie oskarżani. Major Korwin i kapitan Mścisław dziś doczekali się szczególnego upamiętnienia w Sochaczewie. Byli to bohaterowie zapomniani, choć najlepsze swoje lata życia poświęcili dla walki o niepodległość Polski właśnie tu, na ziemi sochaczewskiej. Z pewnością warto upamiętnić i zachować ich nazwiska we wdzięcznej pamięci przyszłych pokoleń sochaczewian. Jeśli chodzi o Bielawskiego i Tomickiego to także były wnioski zgłoszone przeze mnie do wojewody – informuje Jakub Wojewoda.

Komandor Kazimierz Bielawski – lekarz, oficer marynarki wojennej, ordynator oddziału chorób wewnętrznych i zakaźnych oddanego do użytku w 1932 roku Szpitala Marynarki Wojennej w Gdyni, szef służby zdrowia Marynarki Wojennej. Po II wojnie światowej postanowił zostać w Polsce i służyć ojczyźnie, szybko jednak stał się jedną z ofiar czystek prowadzonych w polskiej marynarce. Przez komunistyczne władze został oskarżony o rzekome uprawianie szkodnictwa gospodarczego, łapówkarstwo, tolerowanie nadużyć oraz świadczenie nieprawdy. Komandora skazano na 15 lat więzienia i konfiskatę mienia.

Władysław Raczkiewicz (1885-1947) – pierwszy prezydent RP na uchodźstwie piastujący ten urząd w latach 1939-1947, marszałek senatu RP w latach 1930-1935, trzykrotnie Minister Spraw Wewnętrznych, były wojewoda nowogródzki, wileński, krakowski i pomorski.

Generał Jan Tomicki – urodzony w 1786 roku. Właściciel majątku Kożuszki. W czasach napoleońskich służył w kawalerii Księstwa Warszawskiego. W armii Królestwa Polskiego dosłużył się w 1829 roku stopnia generała brygady. W powstaniu listopadowym dowodził I rezerwową dywizją jazdy. W centralnej części cmentarza parafialnego w Sochaczewie znajduje się kaplica grobowa rodziny Tomickich, w której został pochowany.

Major Władysław Starzyk oraz kapitan Wilhelm Kosiński – w latach 1941-1945 dowódcy VIII Obwodu Armii Krajowej „Skowronek” działającego na ziemi sochaczewskiej. Kierowali działaniami wszystkich rejonów obwodu. Ich inicjatywa to słynna Akcja na Dehringa w 1943 r. w Młodzieszynie, wykonanie wyroku na Vorbichlerze w 1943 r. w Sochaczewie, utworzenie oddziału partyzanckiego „Socha” w 1943 i 1944 r, czy wymarsz oddziału sochaczewian na pomoc powstańczej Warszawie i udział w walkach w Puszczy Kampinoskiej w 1944 r.

Władysław Starzyk – pseudonim „Korwin” i „Orski”, urodzony w 1904 roku w Samborze, zmarł w 1960 roku. Komendant VIII Obwodu ZWZ-AK „Skowronek”.

Wilhelm Kosiński – pseudonim „Mścisław” i „Ruszczyc”, urodzony w 1912 roku w Białogardzie, zmarł w 1983 roku. Żołnierz AK, zastępca komendanta VIII Obwodu ZWZ-AK „Skowronek” w latach 1941-1945 i okręgowy komendant KEDYW.

Nowa ustawa dekomunizacyjna nie wymaga od mieszkańców zmian dokumentów, nawet jeśli nazwy ulic ulegną zmianie. Zgodnie z prawem, dokumentów będzie można używać tak długo, aż stracą ważność. Nie obędzie się jednak bez zmian szyldów, wizytówek, papieru firmowego, ogłoszeń czy reklam.

opr. as

Na zdjęciu głównym spotkanie z Marią Kosińską, córką kapitana Kosińskiego, przy grobie kapitana we Wrocławiu (na zdj. z J. Wojewodą)

*

Podoba Ci się ten artykuł?
Nawet jeśli nie, to i tak możesz polubić profil Echa Powiatu, by zmobilizować do lepszej pracy naszych redaktorów :)