Diety alternatywne a redukcja nadmiernej masy ciała

katarzyna-krzeminska-klinika-alfa-sochaczew

Rozmowa ze specjalistą dietetykiem mgr Katarzyną Krzemińską z sochaczewskiej Kliniki Alfa.

Co to jest dieta alternatywna?

Dieta alternatywna określa sposób żywienia charakteryzujący się świadomą rezygnacją ze stosowania niektórych rodzajów pokarmów (np. wegetarianie rezygnują z produktów mięsnych), specyficznym doborem produktów spożywczych oraz metod ich przygotowania. Niektóre z diet alternatywnych są rekomendowane przez ich autorów jako „sposób na życie”, inne z kolei już z założenia są dietami krótkotrwałymi, zakładającymi osiągnięcie zamierzonego celu, najczęściej właśnie redukcji masy ciała.

Jaka była historia ich powstania?

Początki diet alternatywnych to lata 50. ubiegłego stulecia (np. dieta Hollywood), następnie lata 70. – początki popularnej diety Atkinsa (duże ilości białka i tłuszczu, przy ograniczeniu do minimum podaży węglowodanów). Równocześnie w tym czasie w krajach zachodnich rośnie popularność diety wegetariańskiej. Z kolei lata 80. to rozkwit diet monoskładnikowych (ryżowa, ziemniaczana, owocowa lub warzywna), które charakteryzowały się bardzo niską wartością energetyczną i przeznaczone były do krótkiego stosowania. Prawdziwy rozkwit diet alternatywnych przypada na lata 90. ubiegłego wieku i początek XXI wieku, przede wszystkim ze względu na światową epidemię otyłości.

Jakie są najpopularniejsze diety alternatywne?

Do najpopularniejszych należą: niskowęglowodanowe (np. Atkinsa), charakteryzujące się niską zawartością węglowodanów oraz wysoką zawartością tłuszczów, wysokobiałkowe (np. dieta Dukana, w których udział energii z białka ustala się na poziomie 30 – 40%), a także rygorystyczne (dieta kopenhaska – bardzo niskoenergetyczne).

Dlaczego tak często wspomagamy się nimi w odchudzaniu?

Przede wszystkim dlatego, że diety alternatywne umożliwiają obniżenie masy ciała w krótkim czasie, a pacjentom najbardziej brakuje cierpliwości. Długotrwałe i systematyczne stosowanie ograniczeń dietetycznych jest często dla pacjenta trudne i stąd poszukiwanie nowych „cudownych diet”.

Czy powinniśmy stosować tego rodzaju diety?

Stosowanie „cudownych diet” jest mało skuteczne. Początki przeważnie są obiecujące, ale finał bardzo często bywa fatalny, zwłaszcza w dłuższej perspektywie czasu. W trakcie szybkiego odchudzania następuje znaczny ubytek beztłuszczowej masy ciała, a także spowolnieniu ulega podstawowa przemiana materii, co z kolei powoduje, że osoby, które w krótkim czasie szybko schudły, łatwo ponownie tyją. Diety reklamowane w prasie kolorowej czy Internecie, nawet jeżeli powodują spadek masy ciała, to przeważnie nie na długo, a stosowanie wielu z nich w dłuższym czasie może być szkodliwe dla naszego zdrowia.

Czy diety alternatywne mogą być dla nas niebezpieczne?

Diety alternatywne mają szereg ograniczeń. Większości z nich brakuje badań dotyczących bezpieczeństwa ich stosowania, szczególnie w dłuższym czasie. Propagatorzy tych diet bardzo często nie starają się o naukowe udowodnienie swoich poglądów. Skutki uboczne stosowania diet alternatywnych mogą być bardzo różne, np. w przypadku bardzo popularnej w ostatnich latach diety Dukana – u niektórych pacjentów pojawiają się niekorzystne efekty jej stosowania takie jak: osłabienie odporności, wypadanie włosów, pogorszenie się kondycji skóry i paznokci, czy też zaparcia; natomiast podczas stosowania jej przez dłuższy czas pacjenci często skarżą się na problemy z nerkami, wątrobą, czy też ogólnie złe samopoczucie.

Czym zatem powinniśmy się kierować przy wyborze diety redukującej masę ciała?

Mając tak ogromny wybór diet musimy pamiętać, że nie istnieje żadna optymalna dieta, która powodowałaby hamowanie łaknienia, a jednocześnie w krótkim czasie korzystnie i skutecznie redukowała nadmierną masę ciała. Efektywne chudnięcie nie jest sprawą stosowania cudownej diety, a osoby, które poszukują takich sposobów, ciągle spotykają rozczarowania. Wprawdzie uzyskanie spadku masy ciała jest możliwe u większości osób, jednak znacznie większym problemem jest długofalowe utrzymanie uzyskanego efektu, a to jest przecież najważniejsze w redukcji masy ciała. W czasie odchudzania przede wszystkim musimy dbać o nasze zdrowie, dotyczy to szczególnie osób chorujących na choroby przewlekłe, takie jak np. cukrzyca typu 2, czy nadciśnienie tętnicze. Nasz sposób żywienia zawsze powinniśmy dostosowywać do możliwości zdrowotnych organizmu. Natomiast diety alternatywne, to niestety w wielu przypadkach diety niedoborowe, a tym samym zagrażające naszemu zdrowiu.

Co zatem robić, aby skutecznie zredukować masę ciała?

Powrót do prawidłowej masy ciała wymaga kompleksowej oceny m. in.: stanu zdrowia, dotychczasowego sposobu żywienia, nawyków żywieniowych, aktywności fizycznej, uwarunkowań psychologicznych. Przede wszystkim polecam spotkanie z dietetykiem, ponieważ w trakcie odchudzania najważniejszy jest aspekt utrzymania zredukowanej masy ciała w dłuższym czasie, a z tym wiąże się długotrwałe przestrzeganie zaleceń dietetycznych, zmiana nawyków żywieniowych i zwiększenie aktywności fizycznej. Pomoc dietetyka jest tutaj bardzo ważna, gdyż regularne spotkania pozwalają na bieżąco rozwiązywać problemy, natomiast wykonywana w czasie konsultacji dietetycznej analiza składu ciała pozwala kontrolować efektywność redukcji masy ciała. Ponadto redukcja masy ciała pod okiem dietetyka pozwala na indywidualne dopasowanie zaleceń dla danego pacjenta (odpowiednio dobrane proporcje makro i mikroskładników oraz uwzględnienie współistniejących chorób), a jednocześnie umożliwia utrzymanie prawidłowych nawyków żywieniowych.

Jaką dietę zatem możemy uznać za najlepszą?

W świetle dotychczasowych badań i rekomendacji dietę niskoenergetyczną należy uznać za dietę bezpieczną i skuteczną, oczywiście jeżeli stosowana jest zgodnie z zaleceniami – powinna zawierać produkty ze wszystkich grup produktów żywnościowych, co pozwala na dostarczenie niezbędnych składników pokarmowych. Racjonalne odchudzanie wymaga od nas wytrwałości, cierpliwości, a przede wszystkim silnej i trwałej motywacji, ponieważ bardzo często musimy pokonywać nawyki żywieniowe, które są bardzo silnie zakorzenione w naszej świadomości. Wprowadzanie takiej diety powinno być stopniowe, ale jednocześnie przebiegać w sposób ciągły, aby organizm mógł bez żadnych przeszkód przystosować się do zmienionego sposobu żywienia. Dieta powinna być urozmaicona, powinna uwzględniać zwyczaje żywieniowe, nietolerancje pokarmowe, współwystępowanie chorób oraz stosowaną przez pacjenta farmakoterapię, a przede wszystkim powinna być naszym sposobem na życie. Bardzo ważnym elementem w redukcji nadmiernej masy ciała jest także regularna aktywność fizyczna, o której bardzo często zapominamy.

Artykuł sponsorowany

Powiązane artykuły

*

Podoba Ci się ten artykuł?
Nawet jeśli nie, to i tak możesz polubić profil Echa Powiatu, by zmobilizować do lepszej pracy naszych redaktorów :)